W Polsce problem izolowania ojców od dzieci po rozwodzie lub rozstaniu jest rzeczywiście poważny i dotyka wielu rodzin. Jest to skutek zarówno przepisów prawa, jak i praktyki sądowej oraz działania (lub braku działania) instytucji publicznych. Aby dzieci miały realną szansę na utrzymanie kontaktu z ojcem, potrzebne są konkretne zmiany w kilku obszarach prawa i praktyki. Oto najważniejsze z nich:

---

1. Zmiana przepisów o opiece naprzemiennej (art. 58 §1a i art. 107 §2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego)

Obecnie: Opieka naprzemienna jest możliwa tylko wtedy, gdy rodzice się porozumieją, co jest rzadkością w konfliktowych sprawach. Sąd nie może jej orzec bez zgody obojga rodziców.

Proponowana zmiana:

• Umożliwić sądom orzekanie opieki naprzemiennej bez zgody drugiego rodzica, jeśli jest to zgodne z dobrem dziecka.

• Ustalić, że opieka naprzemienna to domyślny model po rozwodzie, chyba że istnieją poważne przeciwwskazania (np. przemoc, uzależnienia).

---

2. Skuteczne egzekwowanie kontaktów z dzieckiem (art. 598^15 i n. Kodeksu postępowania cywilnego)

Obecnie: Rodzic łamiący postanowienia o kontaktach najczęściej nie ponosi żadnych konsekwencji. Postępowania egzekucyjne trwają latami, a grzywny są niskie i rzadko stosowane.

Proponowana zmiana:

• Wprowadzenie automatycznych sankcji (np. grzywien, ograniczenia świadczeń) za utrudnianie kontaktów.

• Skrócenie czasu postępowań egzekucyjnych (np. do 30 dni).

• Możliwość odebrania opieki rodzicowi, który systematycznie izoluje dziecko od drugiego rodzica.

---

3. Zmiana praktyki sądów rodzinnych

Obecnie: Sądy często faworyzują matki, przyznając im wyłączną opiekę, mimo że oboje rodzice są zdolni do wychowania dziecka.

Proponowana zmiana:

• Szkolenia sędziów z zakresu alienacji rodzicielskiej, psychologii rozwojowej dziecka i równości rodzicielskiej.

• Nadzór nad sądami, które systemowo ignorują ojców.

• Wprowadzenie statystycznego monitoringu orzeczeń sądów (ilu ojców i matek otrzymuje opiekę).

---

4. Zmiana prawa karnego – penalizacja alienacji rodzicielskiej

Obecnie: Alienacja rodzicielska nie jest przestępstwem.

Proponowana zmiana:

• Wprowadzenie nowego przepisu w kodeksie karnym, który uznaje długotrwałe izolowanie dziecka od drugiego rodzica za przemoc psychiczną lub formę znęcania się.

---

5. Zmiany w systemie pieczy zastępczej i kurateli

Obecnie: Kuratorzy są często bierni i nie reagują na alienację, a MOPS-y i sądy nie działają skutecznie.

Proponowana zmiana:

• Szkolenie kuratorów z przeciwdziałania alienacji.

• Możliwość zgłaszania biernych kuratorów i wymuszenie ich działania.

• Stworzenie specjalistycznych ośrodków mediacji i terapii rodzinnej dostępnych z urzędu.

---

6. Zmiana w systemie alimentacyjnym

Obecnie: Alimenty są często oderwane od realnych kosztów, a ojcowie traktowani są jak „portfele” bez prawa głosu w wychowaniu.

Proponowana zmiana:

• Powiązanie alimentów z zakresem faktycznej opieki.

• Możliwość „odpracowania” alimentów przez aktywne uczestnictwo w wychowaniu dziecka.

• Umożliwienie automatycznej zmiany alimentów w przypadku opieki naprzemiennej.